Proszę o przekazywanie wsparcia w ramach 1 proc. podatku dla Krzysia Bulczaka, największego bohatera, jakiego znam. KRS 0000037904 z dopiskiem 20374 Bulczak Krzysztof

IndieWeb: szansa na podmiotową obecność w mediach społecznościowych

IndieWeb to pomysł na funkcjonowanie w mediach społecznościowych bez ograniczania własnej podmiotowości. Dla instytucji, wydawców czy użytkowników tworzących treści to ciekawa alternatywa wobec coraz bardziej żenujących wymagań, związanych ze skuteczną obecnością na Facebooku.

Kolejne filtry na horyzoncie

Artykuł 13 dyrektywy w sprawie prawa autorskiego na jednolitym rynku cyfrowym wymusić może na właścicielach platform mediów społecznościowych filtrowanie udostępnianych tam treści pod kątem praw autorskim. Do tej pory naruszenia praw autorskich wydawców czy twórców były neutralizowane głównie po zgłoszeniach od samych zainteresowanych. Teraz ma się to zmienić. Zdaniem części komentatorów spowoduje to, że jakaś część udostępnianych przez użytkowników materiałów będzie automatycznie odrzucana (tak jak dzieje się teraz na YouTube za sprawą Content ID). Ponieważ algorytmom filtrującym raczej ciężko będzie rozpoznawać ważne wyjątki od ochrony praw majątkowych (choćby satyrę czy cytat), istnieje obawa, że media społecznościowe przestaną pełnić swoją rolę jako przestrzeń komunikacji i wymiany treści.

Ale czy to rzeczywiście jest problem, że media społecznościowe utracą swoją efektywność jako medium codziennej komunikacji i upowszechniania treści? Sam od dawna nic nie publikuję na Facebooku, nie oczekuję też od Twittera poważnych zasięgów. Jeśli, wymuszone zmianami w systemie prawa autorskiego, pojawi się w tych platformach dodatkowe filtrowanie, to trudno. Media społecznościowe to przestrzenie braku oczekiwań, pewnie dobrze można je opisać metaforą silosów bez dna, z ograniczoną dostępnością i niejasnymi zasadami selekcji i prezentacji treści. Z drugiej strony to wciąż aktywni użytkownicy i odbiorcy, do których jednak warto byłoby dotrzeć. Czy można wypracować tu jakieś racjonalne podejście?

Podstawy IndieWeb

IndieWeb to ruch twórców stron internetowych i twórców treści, którego celem jest budowanie alternatywy wobec korporacyjnego Webu zdominowanego przez graczy z wielkiej piątki (Apple, Alphabet – Google, Microsoft, Facebook, Amazon). Nie ma tu jednak mowy o budowaniu innego Webu, na przykład na podstawie nowych protokołów – IndieWeb to raczej zachęta do odzyskiwania podmiotowości i wolności działania z czasów przed mediami społecznościowymi. Wtedy, aby zaistnieć online, należało zbudować sobie osobistą stronę WWW, a własne treści nie były przejmowane, indeksowane i rozpowszechniane przez centralne mechanizmy.

To, co podoba mi się w koncepcji IndieWeb, to propozycja alternatywnego języka opisu mediów społecznościowych i zasad ich funkcjonowania oraz racjonalizowanie obecności w ich przestrzeni:

  • Z punktu widzenia dystrybucji treści media społecznościowe to silosy, zagarniające nie tylko samą treść tworzoną przez użytkowników, ale też wszelkie interakcje wokół niej;
  • Aby odzyskać podstawową podmiotowość w Webie, należy własne treści publikować na własnych, niezależnych stronach, a w infrastrukturze mediów społecznościowych rozpowszechniać jedynie odnośniki do nich. Społeczność IndieWeb proponuje zasadę POSSEPublish (on your) Own Site, Syndicate Elsewhere. To dość wartościowe podejście, ponieważ pozwala ograniczyć niewidzialną, niepłatną pracę, którą wykonujemy na rzecz mediów społecznościowych publikując, komentując i dzieląc się znajdowanymi tam treściami.
  • Ponieważ interakcje wokół własnych treści, rozwijające się w mediach społecznościowych powinny być także naszą własnością, społeczność proponuje zasadę Backfeed – agregowania danych o tych interakcjach bezpośrednio na swoją niezależną stronę. Można to robić choćby z wykorzystaniem API wystawianych przez platformy mediów społecznościowych;
  • Istotna jest nie tylko kontrola nad treścią, ale też nad linkami – ich przejrzystość, stabilność i niezmienność nie zawsze może być zachowana w mediach społecznościowych;
  • W sytuacjach, w których aktywność użytkowników, twórców czy instytucji w mediach społecznościowych jest już bardzo zaawansowana (łącznie z nakładami i bazą odbiorców), IndieWeb proponuje podejście alternatywne wobec POSSE. PESOSPublish Elsewhere, Syndicate (to your) Own Site – nie wymusza radykalnej zmiany obecności na platformie społecznościowej, daje jednak dodatkowe zabezpieczenie na wypadek radykalnych czy niekorzystnych zmian w jej funkcjonowaniu. W tym modelu działania oryginalne treści publikowane są bezpośrednio w mediach społecznościowych, ale ich kopie oraz kopie interakcji agregowane są na niezależnej stronie;
  • Według IndieWeb podmiotowość buduje się także przez dizajn, który – jeśli jest unikatowy, nieprzemysłowy i personalny – może być nie tylko formą wyrazu siebie, ale też oferować lepszą od masowego dizajnu dostępność i użyteczność;
  • IndieWeb to też myślenie o dalekiej przyszłości Webu: If human society is able to preserve ancient papyrus, Victorian photographs and dinosaur bones, we should be able to build web technology that doesn’t require us to destroy everything we’ve done every few years in the name of progress.

Na prowadzonej przez społeczność IndieWeb wiki znaleźć można spis wszystkich założeń tego ruchu oraz propozycje konkretnych rozwiązań technicznych umożliwiających zbudowanie bardziej podmiotowej obecności użytkowników, twórców, wydawców czy instytucji we współczesnym Webie.

W nagłówku: Diogenes piszący swoje książki. Miniatura z dzieła Les dits moraulx des philosophes (1475), zbiory Free Library of Philadelphia.

Przeczytaj także:

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Akceptowane są wyłącznie komentarze merytoryczne. Każdy komentarz podlega moderacji.

Udostępnij na Twitterze | Udostępnij na Facebooku