Więcej tekstów o archiwizacji Webu, historii cyfrowej i nowoczesnych instytucjach dziedzictwa? Możesz wesprzeć rozwój bloga przez wpłatę w Patronite

Kiedy instytucje kultury usuwają swoje strony

Muzeum II Wojny Światowej dynamicznie wdraża w swoją strukturę i działania motywowane politycznie zmiany, co przekłada się także na organizację i treść witryny internetowej muzeum. Gdańskie koło Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej apeluje:

Z pewnym zakłopotaniem ośmielamy się sugerować, abyście szanowni internauci zapisali i zarchiwizowali raporty z działalności Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku. Prośba wynika z faktu, że znajdują się tam informacje nie tylko o samej instytucji, ale i jej współpracy ze środowiskiem kombatantów. Jako iż kolejne informacje i fotografie znikają ze strony wskazanej instytucji (usunięto choćby fotografię Prof. Joanny Muszkowskiej-Penson, członka ZWZ i więźniarki obozu Ravensbruck) istnieje dość duże ryzyko, że i raporty z działalności zostaną wyłączone. Świadkowie i bohaterowie II wojny światowej, w tym członkowie naszego Koła, mieli niemały wpływ na powstanie Muzeum. W związku z tym pewną stratą byłoby wymazanie z wirtualnej przestrzeni tego kto i w jakim celu budował tę instytucję.

W witrynie muzeum usunięto m.in. podstronę Misja i cele (dostępną na szczęście w Wayback Machine). Tomasz Rakowski, rzecznik muzeum, napisał mi, że:

Podstrona “Misja i cele” została ukryta z powodu nieaktualnych informacji co do celów i misji muzeum. W związku z powołaniem Muzuem II Wojny Światowej, procesem reorganizacji, wynikającym z połączenia Muzeum z Muzeum Westerplatte i Wojny 1939 i wyznaczeniem nowych celów przez dyrekcję ten dział jest obecnie w budowie i wkrótce zostanie opublikowany.

Treść podstrony Misja i cele opisuje profil muzeum. Po politycznym przejęciu tej instytucji okazuje się nieaktualna – i to pewnie nie tylko ze względu na nową strukturę organizacyjną (połączenie z Muzeum Westerplatte), ale też ze względu na przyjmowaną przez nowe władze muzeum narodową i militarystyczną wizję polityki historycznej. Ciekawie będzie porównać nową wersję strony z jej skasowaną już wersją.

Jednak czy jako obywatele mamy jakikolwiek wpływ na zachowanie stabilności witryn publicznych instytucji? Wygląda na to (i obserwacja ta dotyczy nie tylko Muzeum II Wojny Światowej), że nie przejmują się one specjalnie cyfrowym długim trwaniem i traktują swoje witryny jako efemeryczny nośnik informacji, który w każdej chwili można zmienić lub usunąć.

Dopóki instytucje same z siebie nie będą dbały o zabezpieczanie publicznie dostępnych kopii archiwalnych swoich witryn, możemy robić to sami. Można skorzystać z przynajmniej dwóch metod:

  • wnioski o udostępnienie informacji publicznej: każdy obywatel ma prawo złożyć do instytucji wniosek o udostępnienie skasowanych stron witryny w ramach prawa dostępu do informacji publicznej. W przypadku Muzeum II Wojny Światowej nie miałem żadnego problemu z uzyskaniem w tym trybie kopii treści strony Misja i cele. Przy składaniu wniosku warto jednak określić postać, w jakiej chcemy otrzymać kopię: czy ma być to tylko tekstowa treść strony, czy plik html, czy może kopia całego serwisu;
  • składając wniosek o udostępnienie kopii warto dodatkowo zadać pytanie o politykę archiwizacji zasobów internetowych instytucji;
  • warto także na bieżąco archiwizować aktualne wersje witryn instytucji w Wayback Machine. Na stronie web.archive.org znajduje się prosty formularz, w którym wklejamy adres strony głównej serwisu lub interesującej nas, a zagrożonej skasowaniem podstrony. Można także automatycznie zgłosić większy zestaw URLi – gdyby była taka potrzeba, chętnie pomogę.

Oczywiście takie obywatelskie, oddolne zachowywanie stron usuwanych z witryn instytucji publicznych nie musi być motywowane chęcią dokumentowania zmian politycznych. Także pisanie tekstów naukowych o instytucjach kultury online byłoby łatwiejsze, gdyby dostępne były dobrej jakości kopie witryn archiwalnych. Brak dobrej polityki archiwizacyjnej oznacza ryzyko nieaktualnych linków w przypisach.

Udostępnij na na Twitterze | Udostępnij na Facebooku

Przeczytaj także