Proszę o przekazywanie wsparcia w ramach 1 proc. podatku dla Krzysia Bulczaka, największego bohatera, jakiego znam. KRS 0000037904 z dopiskiem 20374 Bulczak Krzysztof

Jak (zupełnie niezasłużenie) stać się częścią historii informatyki

Ten blog ma newsletter - warto się zapisać.

Wykresy liniowe, które widać powyżej, ilustrują przyrost zbiorów w projekcie Software Heritage archive, bazującym m.in. na publicznych repozytoriach z GitHuba. Misją SHa jest gromadzenie, zabezpieczanie i udostępnianie publicznych kodów źródłowych, a na GitHubie programistki i programiści publikują kody źródłowe swoich programów właśnie w taki sposób, aby każdy bez problemu mógł je skopiować i wykorzystać do własnych celów lub wziąć udział we wspólnej pracy nad ich rozwijaniem. Znaleźć tam można kod tworzony przez wielkie zespoły i duże firmy oraz niewielkie repozytoria udostępniane przez osoby dopiero zdobywające doświadczenie w programowaniu. Sam jakiś czas temu opublikowałem tam 16 linijek kodu dla Omeki oraz na bieżąco umieszczam pliki csv z danymi, które cytuję w niektórych notkach na blogu. To z pewnością nie jest zawartość, którą należałoby potraktować jako część światowego dziedzictwa informatycznego. Jednak SHa pobiera z GitHuba wszystkie publiczne repozytoria nie pytając się nikogo o zdane.

Na stronie głównej SHa możesz sprawdzić, czy Twój kod z GitHuba znalazł się już w zbiorach archiwum.

Misja Software Heritage archive

Założycielem SHa jest Roberto Di Cosmo, inżynier, wykładowca, twórca i aktywista wolnego oprogramowania, działający w ramach Inria – francuskiego Narodowego Instytutu Badań Informatycznych i Automatyki (Institut national de recherche en informatique et en automatique). Projekt wspiera m.in. Microsoft, GitHub oraz główne fundacje zajmujące się wolnym oprogramowaniem (Linux Foundation) i rozwijaniem wolnych licencji (Free Software Foundation, Creative Commons, Open Source Initiative).

Podstawą misji SHa jest założenie, że zachowanie oprogramowania jest niezbędne dla zachowania naszego dziedzictwa kulturowego:

Cultural heritage is the legacy of physical artifacts and intangible attributes of a group or society that are inherited from past generations, maintained in the present and bestowed for the benefit of future generations.

Software in source code form is produced by humans and is understandable by them; as such it is an important part of our heritage that we should not lose. Software is furthermore a key enabler for preserving other parts of our cultural heritage that we would de facto lose if we lose the software needed to access them. Preserving software is essential for preserving our cultural heritage.

Totalność archiwum zbiorów born-digital

Model działania SHa jest podobny do modelu działania niektórych archiwów Webu. Obok Internet Archive, które w ogóle przyjęło misję holistycznego archiwizowania stron WWW, poszczególne krajowe archiwa Webu zabezpieczają regularnie całą domenę krajową, bez względu na jakość gromadzonych zasobów i potencjał wykorzystania ich w badaniach społecznych, językowych czy informatycznych.

Czy na przykładzie Software Heritage archive dałoby się określić główne cechy archiwów zbiorów urodzonych cyfrowo?

  • brak szczegółowych filtrów przy gromadzeniu zasobów;
  • stosowanie bardzo szerokiej i egalitarnej koncepcji dziedzictwa;
  • działanie w ramach grupy współpracujących ze sobą instytucji i podmiotów komercyjnych;
  • możliwie najszersza otwartość (zgoda na pobieranie zgromadzonych zasobów);

W teorii archiwów dużo miejsca poświęca się problemowi władzy: archiwum to nie przezroczysta, obiektywna przestrzeń, ale instytucja, która decyduje o tym, co ma szansę stać się dziedzictwem i która raczej nie pyta się o zdanie tego, kogo zbiory przejmuje. W przypadku Internet Archive czy Software Heritage archive tę władzę widać bardzo dobrze – każdy, zazwyczaj bezwiednie, może stać się częścią kolekcji. Raczej pozytywna według mnie koncepcja szerokiego, egalitarnego dziedzictwa styka się tu z pewną przemocą wobec tych, których ślady trafiają do archiwum.

Przeczytaj także:

Udostępnij na Twitterze | Udostępnij na Facebooku