Więcej tekstów o archiwizacji Webu, historii cyfrowej i nowoczesnych instytucjach dziedzictwa? Możesz wesprzeć rozwój bloga przez wpłatę w Patronite

Nieaktualne linki w przypisach artykułów naukowych

Poniższy wykres ilustruje liczbę przypisów zawierających linki do stron internetowych i innych zasobów Webu (np. plików PDF) w artykułach z bazy Elseviera. Na tle liczby odnośników ukazano dane o martwych łączach, tzw. link rot. Adresy URL wskazujące do nieistniejących zasobów sprawiają, że przypis staje się mniej użyteczny lub przestaje być użyteczny w ogóle. Takie dane – dla baz Elseviera, arXiv i PubMed Central – zebrali autorzy i autorki artykułu Scholarly Context Not Found: One in Five Articles Suffers from Reference Rot (2014).

Przeanalizowali oni ponad 3.5 mln artykułów z dziedzin STM (Science, Technology, Medicine) z lat 1997-2012 i w ponad milionie odnaleźli przypisy zawierające linki. Następnie, po wyekstrahowaniu linków z przypisów, sprawdzili ich aktualną dostępność. Link rot dla artykułów publikowanych w 2012 roku nie przekraczał 22 proc., jednak już dla artykułów z 1997 roku nie był mniejszy niż 34 proc. (arXiv), dla Elseviera wynosił 66 proc. a dla bazy PubMed Central (PMC) wynosił aż 80 proc.!

Warto dodać, że w innej części tekstu autorzy analizują dostępność linkowanych zasobów w archiwach Webu, korzystając z protokołu Memento.

Link rot to duże wyzwanie dla repozytoriów tekstów naukowych. Z definicji publikować mają one kanoniczne i niezmienne adresy URL publikacji, gwarantując możliwość ich wykorzystywania w przyszłości. Niestety nie robią tego dla linków, które umieszczane są w przypisach upowszechnianych tekstów. Jak można sobie radzić z tym problemem?

  • można – jako indywidualny autor lub autorka tekstu naukowego – wykorzystać usługę Perma.cc lub – jako redakcja czasopisma – wdrożyć ją w system publikowania (zob. Perma.cc – archiwizowanie stron WWW przywoływanych w publikacjach naukowych);
  • można wszystkie wykorzystane w przypisach linki dodać do Wayback Machine (może to też robić redakcja przygotowująca ostatecznie teksty do publikacji, da się to zrobić automatycznie i masowo). Tę metodę poleca jeden z autorów omawianego tekstu, Herbert Van de Sompel, bibliotekarz i współtwórca projektu Memento oraz Open Archives Initiative

Projekt Memento to wielka obietnica polepszenia trwałości linków w publikowaniu naukowym. Przyjęcie i upowszechnienie wspólnego protokołu dostępu do zarchiwizowanych URI w razie ich niedostępności w bieżącym Webie ograniczyłoby negatywny efekt nietrwałości linków – przeglądarka zamiast błędu 404 albo informacji o braku domeny automatycznie wyświetlałaby po prostu zarchiwizowany w którymś z archiwów Webu zasób.

Klein M, Van de Sompel H, Sanderson R, Shankar H, Balakireva L, Zhou K, et al. (2014) Scholarly Context Not Found: One in Five Articles Suffers from Reference Rot. PLoS ONE 9(12): e115253. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0115253

Perkel, J. M. (2015). The trouble with reference rot. Nature, 521(7550), 111.

Udostępnij na na Twitterze | Udostępnij na Facebooku

Przeczytaj także