Omeka S: wolne oprogramowanie do tworzenia sieci bibliotek i repozytoriów cyfrowych

Już prawie rok trwają prace nad rozwojem nowej wersji Omeki, oprogramowania do tworzenia bibliotek, muzeów, archiwów i repozytoriów cyfrowych. Omeka S, w odróżnieniu od swojej klasycznej wersji, pozwala na uruchomienie sieci serwisów w ramach jednej instalacji oraz oferuje wiele nowych funkcji, także tych związanych z zarządzaniem i udostępnianiem metadanych.

Na powyższym filmie zobaczyć można podstawowe elementy administracji Omeki S. Warto zwrócić uwagę na to, że ta wersja pozwala stworzyć z Omeki źródło wzorców dla Open Linked Data. Dotąd – w klasycznej Omece – item reprezentował jedynie obiekt publikowany w repozytorium (skan, zdjęcie, tekst źródłowy). W Omece S może to być także wzorzec, który publikowany pod unikalnym adresem URI może być linkowany w wybranym polu metadanych obiektu.

Można wyjaśnić to na przykładzie bazy zbiorów historii mówionej:

W ramach wspólnej instalacji Omeki S tworzymy jeden serwis będący źródłem wzorców – w tym przypadku haseł biograficznych i nazw miejscowości. Poszczególne items z tego serwisu reprezentowane będą własnymi adresami URI oraz udostępniane w postaci odpowiedniej dla Linked Open Data (JSON-LD). Te URI dodawane będą następnie do pól metadanych w drugim serwisie uruchomionym w ramach instalacji: ten będzie publikował już jedynie nagrania. Oczywiście nic nie stałoby na przeszkodzie, żeby uruchomić tam jeszcze jeden serwis, w którym umieszczane byłyby materiały dodatkowe gromadzone przy okazji wywiadów, np. skany fotografii i dokumentów. Te materiały także mogłyby być zlinkowane z adresami URI opisującymi poszczególne osoby i miejscowości.

Brzmi to może niespecjalnie jasno, ale na filmie zobaczyć można bardzo prostą postać takiego semantycznego linkowania: teksty Szekspira opisywane są URI prowadzącym do hasła biograficznego o Szekspirze, opublikowanego w tej samej instalacji. Warto dodac, że w nowej Omece można łatwo linkować także wzorce spoza instalacji, np. z DBpedii czy Europeany. W klasycznej Omece rozwiązuje się to na przykład w ten sposób.

Kiedy Omeka S będzie już miała swoją stabilną wersję (na razie mamy status beta), warto będzie zrobić prezentacje jej możliwości na jakimś warsztacie w LaCH UW. Póki co, zachęcając do zainteresowania się tym projektem, podam jeszcze kilka informacji o jej nowych możliwościach:

  • każdy serwis w ramach jednej instalacji budowany jest z predefiniowanych bloków – to zupełnie nowe podejście do projektowania wyglądu i funkcji stron w Omece – w jej klasycznej wersji nowe elementy dodaje się bezpośrednio w kodzie, ew. za pomocą pluginów
  • każdy serwis w ramach jednej instalacji może współdzielić obiekty z innymi uruchomionymi tam serwisami
  • zaawansowana administracja użytkownikami pozwala na przypisywanie ich do poszczególnych serwisów
  • Omeka S nie wymaga pluginów do uruchomienia słowników kontrolowanych, pozwala też na ich współdzielenie między serwisami
  • w strukturze treści brakuje kolekcji, są za to item sets o większych możliwościach
  • można łatwo tworzyć szablony dla widoków poszczególnych obiektów – strona item wyglądać może na zewnątrz inaczej dla różnych obiektów, takich ja np. Miejsce, Osoba czy Publikacja.
  • pluginy zastąpiono modułami

Więcej informacji: omeka.org/s/ oraz na GitHubie (szkic podręcznika użytkownika)

Potrzebujesz wsparcia z Omeką? Zapraszam do współpracy

Udostępnij na na Twitterze | Udostępnij na Facebooku

Przeczytaj także

Newsletter bezpieczny dla Twojego adresu email dostarcza tinyletter.com. Dowiedz się więcej