Zaproszenia na warsztaty: RStudio, Omeka, WordPress, praca z danymi

RightsStatements.org – nakładka na informacje o prawach autorskich w zbiorach GLAM

Warto zapoznać się ze stroną RightsStatements.org. To wspólna inicjatywa Europeany i DPLA (Digital Library of America), mająca pomóc instytucjom udostępniającym zbiory dziedzictwa w oznaczaniu statusu prawnoautorskiego publikowanych obiektów. Projekt powstał przy udziale fundacji Creative Commons i Kennisland oraz czołowych instytucji dostarczających metadane do obu bibliotek.

Poszczególne oświadczenia publikowane są w trzech grupach: pierwsza zawiera oświadczenia dla utworów wciąż chronionych przez prawa autorskie, druga – dla tych, wobec których ta ochrona wygasła (lub nigdy nie zaistniała), a trzecia – dla utworów o statusie niejasnym bądź mieszanym (np. nierozpoznanym lub dla utworów osieroconych).

Jeżeli ktoś korzystał już z systemu Creative Commons i publikował w swojej instytucji utwory lub całe kolekcje zbiorów na wybranych licencjach CC, łatwo zrozumie metodę korzystania z oświadczeń z RightsStatements. Na stronie udostępniającej wybrany obiekt należy dodać odpowiednią ikonkę i link prowadzący do podsumowania – niestety dostępnego wyłącznie w języku angielskim. Link i tytuł oświadczenia należy dodać też do zestawu metadanych (w Dublin Core do pola dc:rights).

Należy przy tym pamiętać o różnicy między licencjami (choćby Creative Commons) a oświadczeniami z RightsStatements. Oświadczenia nie są licencjami, nie proponują żadnego tekstu prawnego, który mógłby być podstawą umowy między instytucją publikującą zbiory a ich użytkownikami. To po prostu napisane przystępnym językiem streszczenia informacji o statusie prawnoautorskim – lub braku pewności co do tego, jaki on w ogóle jest. Obok tych informacji w tekście oświadczeń umieszczono też krótkie sugestie co do tego, w jaki sposób można, a w jaki nie należy wykorzystywać opisanych nimi zbiorów.

Gdyby oświadczenia RightsStatements.org uzyskały swoje polskie wersje, można byłoby je wykorzystać do uzupełniania informacji prawnoautorskich w polskich bibliotekach cyfrowych i repozytoriach. Przygotowanie jasnych i ustandaryzowanych oświadczeń choćby dla utworów osieroconych czy nierozpoznanego statusu prawnoautorskiego mogłoby pomóc wielu instytucjom, które nie mogą lub nie chcą publikować swoich zbiorów z wykorzystaniem licencji Creative Commons. Tego typu informacje uzupełniałyby komunikację o prawach użytkownika do oglądanych zasobów – szczególnie jeśli dotąd jej jedynym elementem był niezrozumiały regulamin.

Zresztą, tak wiele zależy od języka: w listopadzie 2016 roku Europeana usunęła stosowane dotąd w jej systemie oświadczenie Rights Reserved – Paid Access. Wszystkie utwory oznaczane w ten sposób nadano status In copyright. Podobnie Rights Reserved – Free Access to teraz także In Copyright. W sektorze GLAM dostęp rozumiany jest jakoś inaczej.

Udostępnij na na Twitterze | Udostępnij na Facebooku

Przeczytaj także

Newsletter bezpieczny dla Twojego adresu email dostarcza tinyletter.com. Dowiedz się więcej