Etyka w katalogu kompetencji medialnych i informacyjnych

Od wczoraj online dostępny jest już Katalog kompetencji medialnych i informacyjnych, nowa próba zdefiniowania zakresu edukacji medialnej i informacyjnej oraz przełożenia jej na język konkretnej wiedzy i umiejętności. Cieszę się, że mogłem brać udział w pracach nad katalogiem i – zainspirowany książką Janiny Struk o fotografiach Zagłady – skutecznie zaproponować umieszczenie w nim rozdziału dotyczącego etyki korzystania z mediów.

Janina Struk w swojej książce opisuje mechanizmy przemocy oparte o zachowywanie wizerunków Żydów – głodujących w gettach, bitych i nagich w obozach zagłady. Fotografia staje się tam jeszcze jedną z broni wymierzonych przeciwko tym ludziom – a my dziś, bezrefleksyjnie powielając te zdjęcia np. w internecie – w jakimś sensie stajemy po stronie oprawców.

Korzystanie z mediów to przecież jeśli nie zawsze bezpośrednia komunikacja i relacje z innym człowiekiem, to (przynajmniej w perspektywie internetu) poruszanie się w gąszczu obrazów, z których wiele jest obrazami cierpienia, bólu, biedy, choroby czy ukazujących kogoś w niekorzystnym świetle. Szczególnie w przypadku obrazów o charakterze archiwalnym prawo nie reguluje wprost etycznych zasad ich rozpowszechniania – kiedy mija 20 lat od śmierci osoby przedstawionej na zdjęciu czy filmie, jej wizerunek można swobodnie rozpowszechniać. Dlatego moim zdaniem tak ważne jest wypracowanie jakiegoś mechanizmu empatii i odpowiedzialności za to, co publikuje się na blogu, Facebooku, w gazecie czy na plakacie.

Problem fotografii Zagłady jest przykładem na to, że korzystanie z mediów to codzienna gra z wartościami:

Przygotowywany przez nas Katalog pozostałby niepełny, gdyby zabrakło w nim wyraźnego odniesienia do kompetencji etycznych. Opanowanie technicznych i społecznych umiejętności to za mało. Powszechnie dziś dostępne narzędzia komunikacyjne same w sobie nie nakładają na użytkownika żadnych etycznych zobowiązań. Regulaminy wielu usług narzucają mu ograniczenia wynikające przede wszystkim z komercyjnej polityki usługodawcy i obowiązujących powszechnie przepisów prawa. Poza zasięgiem technicznych i formalnych regulacji w społecznym komunikowaniu się pozostaje sfera, w której to użytkownik sam wyznacza sobie ograniczenia i definiuje wartości w komunikacji. Zaproponowany w Katalogu zestaw kompetencji etycznych i wartości w korzystaniu z mediów ma za zadanie przede wszystkim silnie zaakcentować konieczność osobistej pracy nad tą sferą przez każdego odbiorcę edukacji medialnej i informacyjnej. Naturalnie, zadania tego nie należy stawiać obok rozwoju konkretnych umiejętności technicznych czy kulturowych, refleksja na temat etyki powinna nakładać się na każdą z nich.

Katalog kompetencji medialnych i informacyjnych rozpowszechniany jest na licencji Creative Commons Uznanie Autorstwa-Na Tych Samych Warunkach, co oznacza, że każdy może pod określonymi warunkami poprawiać jego treść i dostosowywać ją do własnych potrzeb.

Do pobrania
[download id=”12″]

Udostępnij na na Twitterze | Udostępnij na Facebooku

Przeczytaj także

Newsletter bezpieczny dla Twojego adresu email dostarcza tinyletter.com. Dowiedz się więcej