Digitalizacja oddolna. Partycypacyjny wymiar procesu digitalizacji dziedzictwa

Digitalizacja oddolna. Partycypacyjny wymiar procesu digitalizacji dziedzictwa to ekspertyza przygotowana na zlecenie Narodowego Instytutu Audiowizualnego przez Alka Tarkowskiego, Justynę Hofmolk i mnie.

Przez digitalizację oddolną rozumiemy zaangażowanie w proces digitalizacji dziedzictwa kulturowego osób i instytucji spoza kręgu podmiotów tradycyjnie zajmujących się digitalizacją: instytucji kultury takich jak biblioteki, archiwa i muzea, czy wyspecjalizowanych firm komercyjnych z nimi współpracujących. Oddolna digitalizacja w przypadku treści „zrodzonych cyfrowo” wiąże się z szerszym procesem demokratyzacji procesu współtworzenia kultury. Proponujemy termin „digitalizacja oddolna” by wskazać, że – tak jak inne działania oddolne – proces ten powoduje uzupełnianie zinstytucjonalizowanych projektów przez działania bardziej nieformalne, rodzaj ruchu społecznego na rzecz digitalizacji kultury.

Do pobrania:

O nowy model opowiadania – koncepcje muzeum XXI wieku

W 2010 roku opublikowałem w Res Publice artykuł będący streszczeniem dyskusji, która odbyła się 7 lipca w Londynie i dotyczyła przyszłości muzeów. Uczestnikami panelu byli Neil MacGregor, dyrektor British Museum, oraz Nicholas Serota, dyrektor brytyjskiego muzeum sztuki nowoczesnej Tate.

Zorganizowana przez London School of Economics and Political Science debata między dwiema czołowymi figurami brytyjskiego muzealnictwa (co podkreślił już na wstępie prowadzący spotkanie John Wilson) dotyczyć miała koncepcji funkcjonowania instytucji muzeum w XXI wieku. Chyba trochę wbrew oczekiwaniom wypowiedzi obu gości sprowadzały się w znacznej mierze do analizy bieżącej kondycji organizacyjnej i finansowej prowadzonych przez nich instytucji – także z perspektywy zmian, jakie nastąpiły w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat. Niestety nieco mniej miejsca poświęcono wizjom przyszłości projektów muzealnych w kolejnych dekadach XXI wieku. Uwagi MacGregora i Seroty dotyczące funkcjonowania współczesnego systemu muzealnego i wyzwań, jakie stawia przed nim nowoczesne, wielokulturowe, zglobalizowane społeczeństwo, są jednak bardzo cenne. Mogą one stanowić doskonały punkt wyjścia do dyskusji o polityce muzealnej także z polskiej perspektywy.

Do pobrania:

Historia w kulturze współczesnej. Niekonwencjonalne podejścia do przeszłości

Historia w kulturze współczesnej. Niekonwencjonalne podejścia do przeszłości to zbiór artykułów/wystąpień z konferencji Historie alternatywne, która odbyła się w maju 2010 roku na UMCS. Zbiór pod red. Piotra Witka, Mariusza Mazura i Ewy Solskiej. Recenzentami tomu byli Ewa Domańska i Rafał Stobecki.

Książka ukazała się prawie półtora roku po konferencji. Oczywiście nie winię za to redaktorów, to głębszy, systemowy problem. Ciekawe ile z opublikowanych w tomie artykułów zdążyło się zdezaktualizować przez czas, jaki minął od wysłania finalnych wersji tekstów do ich publikacji. Czy dobrą alternatywą nie byłoby publikowanie tekstów wystąpień w internecie w krótkim czasie po konferencji?

Redaktorzy we wstępie piszą:

W Polsce jest to jedno z pierwszych tego typu przedsięwzięć badawczych. Inspirację do jego podjęcia stanowiły prace zagranicznych i polskich badaczy powstałe w różnych obszarach humanistyki: od metodologii historii, teorii literatury, językoznawstwa, teorii komunikacji, przez narratywistyczną filozofię historii, teorię i antropologię mediów, antropologię i socjologię wizualną, aż po historię wizualną i multimedialną. Wydaje się, że aplikacja płynących z nich doświadczeń na grunt historiografii może stymulować nowe pola zainteresowań i poszerzyć ofertę namysłu nad przeszłością oraz historią jako praktyką badawczą.

Trudno mi dziś polecić jakieś artykuły – jestem jeszcze przed lekturą. W załączniku do tego postu znajduje się spis treści i pełen tekst wstępu. Wkrótce postaram się także opublikować tu swój artykuł z tego tomu: Historia o otwartym kodzie źródłowym

Do pobrania:

Facebook as a Sphere of Commemoration: a Critical View

I put here my paper prepared for the conference Genealogie Pamięci / Genealogies of Memory, which took place in Warsaw on 23-25 November 2011.

During my presentation I was trying to describe a few problems with analyzing memory issues on Facebook. The axis of the text is built on some ideas by Lev Manovich: in The Language of New Media he showed the importance of an interface and software structure as objects of media studies. I think this should be also included in the contemporary research on memory issues on the Web and try to show this in the context of two interesting facebook commemorative projects: Henio on Facebook and Mate from the Past – 1944 LIVE.

When I was writing about the presence of Henio Żytomirski on Facebook, I spent much time analyzing his fictional profile, texts and photographs published by Piotr Brożek and comments added by the users. I focused only on the publicly accessible content and general mechanisms of Facebook – describing this allow me to show the specificity of this project. The computer screen, the necessity of using a keyboard and a mouse, graphical user interface of my operating system, the order of modules on Facebook layout and its esthetics were for me something obvious and natural. Such elements – existing in fact between me as an observer-user and the content of the site – for me seem to be transparent and neutral. But they determine not only the shape of activities taken up by Piotr Brożek and virtual participants of his initiative, but also all of my movements and my points of view as the observer examining that project.

Please take notice that this is only a beta version and still needs an improvement.

Download:

Hakowanie Uniwersytetu. Jak przez internet dobrać się do skóry starym instytucjom wiedzy?

NIMB (Nauka, Innowacje, Marketing, Biznes) to czasopismo wydawane przez Centrum Innowacji, Transferu Technologii i Rozwoju Uniwersytetu, które powstało w 2003 roku przy Uniwersytecie Jagiellońskim. Numer 11. pisma poświęcony jest perspektywom rozwoju zawodowego humanistów. W numerze znajduje się mój krótki tekst Hakowanie Uniwersytetu. Jak przez internet dobrać się do skóry starym instytucjom wiedzy?

Na czym więc polega hakowanie Uniwersytetu? Na wykorzystaniu Sieci i siły społeczności internetowych do usuwania ograniczeń istniejących w systemie nauki i edukacji. Hakowanie Uniwersytetu to działanie na jego granicach, bez kontestowania zasad, które stoją u podstaw jego funkcjonowania i są źródłem jego społecznego znaczenia. Hakowanie nie oznacza rewolucji, jest raczej pracą u podstaw, wskazującą na kierunki, w które może podążać jego – nieuchronna miejmy nadzieję – ewolucja.

Do pobrania: